Vaarwel gloeilamp, de ledlamp gaat het overnemen.

Vaarwel gloeilamp, de ledlamp gaat het overnemen !

Binnen niet al te lange tijd zijn de gloeilamp, de tl-buis, de halogeenlamp en de spaarlamp geschiedenis. De consument gaat straks massaal aan de ledlamp. Dat is een lamp die je halve leven meegaat en superzuinig is met energie. Wie wil dat niet? Hij kost wel 30 euro. Dat is natuurlijk een hoge drempel. Te hoog? Kenners van ledverlichting denken dat de consumentenmarkt er binnen vijf à tien jaar klaar voor is. Winkeliers – die nou eenmaal dicht op de consument zitten – vermoeden dat het wel wat langer duurt.
In de eerste week van november kwam stroomleverancier Oxxio op de markt met de Pharox. Dat is een lamp met zeer energiezuinige lichtgevende diodes (light emitting diodes, oftewel led’s) in de vorm van het overbekende peertje. Ledlampjes zijn niet onbekend. We kennen ze bij voorbeeld als controlelampjes in computers, in mobieltjes, in audioapparatuur, als fietslampjes en als achterlicht van auto’s. Het is vooral signaalverlichting. De Pharox brengt dit nieuwe licht in een oud jasje en is het eerste ledproduct waarmee de consument thuis iets kan.

Het ledpeertje is ontwikkeld door het bedrijfje Lemnis Lightning, eigendom van twee telgen uit de Philips-familie: Frans Otten en Warner Philips. Otten geeft toe dat het ledpeertje van 30 euro nogal duur is voor een consument. „Dat komt door de techniek. Aanvankelijk konden alleen rode led’s gemaakt worden. Die zijn inmiddels zo algemeen dat de productiekosten ervan nu laag zijn. Om zacht wit licht te krijgen heb je ook groene en blauwe led’s nodig. Dat maakt het duur.”

Is het dan niet beter om nog een paar jaar te wachten? De hoge prijs schrikt de consument af.

„Nee, het is desondanks toch zinnig om zo’n lamp te kopen, want vanaf dag één levert het geld op. Dus waarom dan drie jaar wachten? Om de consument over te halen het zeer energiezuinige ledlicht te gebruiken, moet je wel een product in handen hebben. Dan kun je ook echt iets laten zien. De prijs is in de winkel, liggend naast de goedkope gloei- en spaarlampen, wel een belemmering, ja. Dat is ook de reden dat we met stroomleverancier Oxxio in zee zijn gegaan. Die voeren er nu actie mee. Er zijn al honderden aanvragen. Wellicht komt de Pharox in de loop van volgend jaar in de winkel.”

Otten rekent voor dat een gewone gloeilamp 1000 branduren heeft, een spaarlamp 6000 en een ledlamp 50.000. „Onze ledlamp vervangt een gloeilamp van 40 watt, maar gebruikt zelf maar 3,4 watt. Als de lamp vier uur per dag brandt gaat hij 35 jaar mee, en de besparing is 12 euro per jaar. Dus zeer zuinig, een lange levensduur en ook nog eens prettig warm wit licht. Schaalgrootte en voortschrijdende technologie zullen de lamp alleen maar goedkoper maken. Over vijf jaar gaat de ledlamp de gloeilamp, de halogeenlamp en de tl-buis in huis verdringen.”

Led-expert ir. Erik Swennen gelooft ook in de ledrevolutie. „Een van de grootste problemen van ledlicht is nu nog de lichtopbrengst. Maar kijk eens naar de statistieken”, zegt Swennen, vroeger werkzaam bij Philips-dochter Lumileds en tegenwoordig actief als zelfstandig verlichtingsadviseur. „Elke 18 maanden slagen we erin om de lichtopbrengst te verdubbelen. Dat blijft voorlopig zo. Over een jaar of drie is de lichtopbrengst zo groot dat we tl-buizen kunnen vervangen. Als het eenmaal zo ver is krijgt de consumentenmarkt genoeg schaal, zodat veel fabrikanten geld gaan stoppen in deze technologie. Neem de auto-industrie. De verwachting is dat volgend jaar in de VS de eerste koplampen met led’s op de markt komen. In de EU over twee à drie jaar. Het tijdperk dat led’s alleen maar geschikt waren als signaalverlichting is dan echt voorbij. Dat geeft een grote impuls aan ledverlichting. We staan aan het begin van een ontwikkeling, maar die is onomkeerbaar.”

Swennen schetst een ontwikkeling waarbij we anders over licht gaan denken. „We zitten vast aan fittingen en peertjes. Dat hoeft met led’s niet meer. De toepassingen in keukens, badkamers en huiskamers zijn legio. Led’s zijn klein, werken met een lage spanning, worden veel minder warm dan gloeilampen, dus kunnen in veel meer materialen verwerkt worden dan bijvoorbeeld halogeenlampen. Je kunt licht in meubels wegstoppen, in vloeren, muren, plafonds. Je kunt met kleuren gaan spelen. Bijvoorbeeld het licht in huiskamers laten aanpassen aan de buitenlucht zodat je ogen niet meer zo hoeven te wennen, of de kleuren met je eigen stemming laten mee veranderen. Of sterrenhemels nabootsen die je op de plek waar je zit extra licht geven. Over een jaar of vijf à tien hebben we dat spul allemaal in huis, misschien nog wel eerder.”

De energiezuinige ledlamp maakt ook de milieubeweging enthousiast. Puk van Meegeren van MilieuCentraal, een onafhankelijke instelling voor formatie aan de consument: „Een ledlamp is 50 gloeilampen. Daarmee wordt niet alleen energie gespaard maar ook veel materiaal. De prijs van 30 euro is inderdaad een drempel, maar een spaarlamp van goede kwaliteit met 10.000 branduren kost ook 7 euro. Je bent een dief van eigen portemonnee als je niet zo’n ledlamp koopt, maar je moet wel een langetermijnperspectief hebben. Als verkoper moet je het misschien over een andere boeg gooien. Omdat een ledlamp zo lang meegaat hoef je niet meer regelmatig op een wiebelende trap te staan om hem te vervangen. Zoiets.”

Bij de Lampenier, met 68 winkels de grootste verkoper van consumentenverlichting in Nederland, weten ze goed wat er bij de consument leeft. Peter Zwaan is bij de winkelketen verantwoordelijk voor de inkoop. „Ledlicht wordt duidelijk beter. Twee jaar geleden was het nog een gloeiende spijker. Die lichtopbrengst is voor de consument natuurlijk belangrijk. Hij weet wel van het bestaan van ledverlichting. Ik merk al twee jaar dat erom gevraagd wordt. Voorlopig is het nog fun-verlichting of buitenlicht. Armaturen met ledlicht lopen nog niet. De lichtopbrengst is met 3 en 6 watt te weinig. In december krijg ik een tafellamp die acht watt doet. Ik ben benieuwd hoeveel licht die geeft.”

Zwaan test thuis zelf ook ledlampen op allerlei plekken. „Ik ben nog niet tevreden. Het licht kan sterker. Het is voldoende om te zien wat je doet, maar je kunt er niet bij lezen. Verder moet het warmer, geler. Het is me nog te wit. Dit is overigens regionaal bepaald. Wij Nederlanders en Scandinaviërs houden van gelig licht. Maar al vanaf België gaan ze voor wat koeler, witter licht. Kijk maar eens naar cafés in Zuid-Europa.”

De lampeninkoper vermoedt dat het nog wel even duurt voordat ledlicht gemeengoed is. „Het ledlicht heeft vele en ook verrassende toepassingsmogelijkheden, maar die moeten in nieuwe huizen gerealiseerd worden. Ik zie mensen in bestaande huizen niet in vloeren, muren en plafonds gaan frezen om ledlicht aan te brengen. De gloeilamp verdwijnt, daarvan ben ik overtuigd, maar het duurt nog wel een jaar of vijftien.”

Bedrijfszeker
Fietsfabriek Gazelle begon drie à vier jaar geleden met het uitproberen van ledlampjes in een paar modellen van haar fietscollectie. „Uit kostenoverwegingen hebben we dat gedaan. Het is een groot succes”, vertelt marketingmanager Joost Belt. „Die lampjes zijn zeer bedrijfszeker. Daarnaast zijn ze energiearm, dus je hoeft de batterijen veel minder te vervangen. Ze hebben een langere levensduur. Ze zijn kleiner, waardoor ze gemakkelijker zijn weg te werken. Je hebt dus meer vrijheid met de plek van die lampjes. Zo kunnen we koplampen wegwerken in het frame. Nadelen? Aanvankelijk waren de led’s iets duurder, maar omdat ze nu in 80 procent van de modellen worden gebruikt, bestellen we er zoveel van dat ze niet meer duurder zijn. Het productieproces is wel iets ingewikkelder. Dat kost iets meer tijd vergeleken bij vroeger, toen het ging om een dynamo met een draadje. Maar we hebben het nu goed onder de knie.”

De aankondiging dat de Pharox-lamp, in tegenstelling tot spaarlampen en halogeenlampen, ’wél natuurlijk warm licht geeft’, nodigt uit tot een thuistest. Op drie plekken is de lamp een paar dagen uitgeprobeerd: in een schemerlamp in de huiskamer, boven de keukentafel, waar regelmatig wordt gegeten, en als leeslamp in de werkkamer. De Pharox moet een gloeilamp van 40 watt kunnen vervangen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de lamp boven de keukentafel en de leeslamp normaal 60 watt bevatten, die in de huiskamer is wel 40 watt. Maar ook bij die laatste is de lichtopbrengst van de led-lamp beduidend minder. Lezen is niet echt plezierig bij deze lamp. Het beloofde warme licht valt ook tegen, te kil nog. De familie is het erover eens: geen lamp voor de sfeer of het lezen. Voorlopig dus een lamp voor plekken waar je alleen maar even hoeft te zien wat je doet.

Woning-Energie-Label.nlBV

Hartelijk welkom op onze website !

INFORMATIEF !

HET LAATSTE NIEUWS OVER ENERGIELABELS!

Woning-Energie-Label.nl^BV