Blik in de toekomst

Blik in de toekomst!

Moderne elektronica in auto moet verkeersveiligheid vergroten

Bezoekers van de AutoRAI 2007 drommen samen bij een vreemd vormgegeven auto. Iedereen wil weten hoe de ”auto in de toekomst” eruit ziet. De buitenkant is echter het minst spannend. Het gaat vooral om de techniek. „Dit is de eerste ”open source auto” van de wereld. Via internet kan iedereen meehelpen het voertuig verder te ontwikkelen.”

De ”auto in de toekomst” is een samenwerkingsproject van Stichting Natuur en Milieu en de drie Nederlandse technische universiteiten in Delft, Twente en Eindhoven. „Duurzame mobiliteit, daar draait het om”, aldus Erik Dietrich, student in Twente. Hiermee doelt hij op de waterstoftechniek in het prototype.

Veiligheid en communicatie spelen toch ook een niet onbelangrijke rol, zo blijkt. Een poppetje -Karma genoemd- rijdt altijd mee en houdt de bestuurder continu bij de les. Dietrich somt op: „Als je bijna in slaap valt, maakt hij je wakker. Ga je zonder richting aan te geven over de witte streep, dan waarschuwt ’ie. En het mooiste van alles: hij communiceert met andere auto’s in je buurt.”

Een animatiefilm maakt dit duidelijk. Een auto rijdt op de weg en nadert een omgevallen boom die voor een deel op het wegdek ligt. Karma registreert de boom, stuurt om het obstakel heen en waarschuwt zowel de tegenligger op de andere rijbaan voor de inhaalmanoeuvre, als de achterliggende auto dat er een boom op de weg ligt. „Via nu al beschikbare mobiele technieken houden Karma’s onderling contact met elkaar”, legt Dietrich uit. „De afstand tot elkaar bepaalt of de poppetjes met elkaar communiceren.”

Dietrich en zijn medestudenten benadrukken dat het systeem nog lang niet is uitontwikkeld. „Het is een open source technologie. Dat houdt in dat iedereen via internet eraan mee kan en mag werken, te vergelijken met Wikipedia of Linux. Zo proberen we een zo goed mogelijk platform neer te zetten waar autofabrikanten hun voordeel mee kunnen doen.” In 2020 moeten de eerste auto’s verschijnen waarin deze nieuwe elektronica is gebruikt.

Beschikbaar
Veel snufjes uit de ”auto in de toekomst” zijn al beschikbaar. Nieuwe modellen die deze dagen op de AutoRAI staan te glimmen zitten vol met technieken die veiligheid en comfort moeten verhogen. Active Front Steering, Active Cruise Control, Head Up Display, adaptieve bochtverlichting en andere uitvindingen moeten het autorijden niet alleen veiliger, maar vooral ook makkelijker maken. Een greep uit het assortiment van verschillende merken.

Adaptieve bochtverlichting
Meedraaiende koplampen geven de bestuurder extra overzicht in een donkere bocht. Bij BMW is het nauwelijks te merken dat de koplampen meedraaien, vanwege de vloeiende manier waarop het gebeurt. Anders is het bij Citroën, waar een mechanisch geluid te horen is bij het indraaien van een bocht. De koplampen hebben drie standen: midden, links en rechts. Alleen op donkere wegen met zeer onoverzichtelijke bochten heeft dit systeem nut.

Active Cruise Control
Een rustgevend gevoel: een auto met een constante snelheid die zelf afremt als er op de snelweg een voorganger opduikt. Active Cruise Control (ACC) is niets anders dan een sensor naast de kentekenplaat die continu het wegdek afspeurt naar obstakels. Wanneer er één opduikt, neemt het systeem gas terug en activeert zo nodig de remmen, waardoor de auto op een veilige afstand achter de voorganger blijft hangen. Deze afstand is handmatig in te stellen tot zo’n 4 meter. Naarmate de snelheid hoger wordt, neemt de minimale afstand toe. In de cockpit werkt het simpel. Een druk op de knop activeert ACC, waarna er drie streepjes verschijnen op het lcd-scherm dat direct als snelheidsmeter dienstdoet. Hoe minder streepjes, hoe korter de afstand tussen de auto’s. Wanneer een voorganger weer naar de rechterrijbaan gaat, accelereert de auto naar de laatst ingestelde snelheid. Het moment waarop de motor weer oppakt, blijft een enkele seconde uit waardoor het even lijkt of het systeem dienst weigert. Ook duurt het een tijdje voordat de bestuurder volledig met het systeem vertrouwd is.

Head Up Display
Het uit de militaire vliegtuigwereld afkomstige Head Up Display geeft bestuurders van onder meer de Citroën C6 en BMW 7-serie goed zicht op de belangrijkste gegevens tijdens een rit. Deze informatie, waaronder snelheid en navigatie-instructies, wordt op de voorruit geprojecteerd. De bestuurder houdt ondertussen voldoende zicht op wat er buiten gebeurt.

Active Front Steering
Het is bijna onwerkelijk, zo direct als de grote BMW 7-serie stuurt. Slechts een kwart stuurslag is voldoende om om een paar vluchtheuveltjes te slalommen. Hoe hoger de snelheid, hoe strakker en zwaarder de auto stuurt. Inparkeren gaat daarentegen weer heel soepel en licht. Een aangebrachte transmissie in de stuurkolom is de oorzaak van deze eigenschap van de 2300 kilo zware BMW: Active Front Steering, zoals BMW het noemt. Een stelmotor stuurt de transmissie aan. Bij parkeren en langzaam rijden, draait de stelmotor met de stuurwielbeweging mee en vergroot zo de wieluitslag. Bij hoge snelheden draait het motortje tegen de stuurbeweging in en verkleint hierdoor de wieluitslag. Dit geeft een zwaar gevoel in het stuur, waardoor de BMW zeer direct stuurt, bijna vergelijkbaar met een kartbesturing.

Night Vision
Een voetganger met donkere kleren is ’s avonds voor een automobilist bijna niet te zien. Pas als de persoon in de lichtbundels van de koplampen gevangen wordt, kan de bestuurder reageren en een aanrijding voorkomen. Onder meer BMW en Mercedes Benz hebben hier een oplossing voor. Night Vision is een infraroodsysteem dat alle warme objecten op de weg laat zien als een witte vlek op een lcd-scherm. Een videocamera geeft de bestuurder een soort negatiefbeeld van de werkelijkheid. Een persoon die ’s nachts vanachter een bosje de weg opstapt, is al van 500 meter afstand te zien. Een afstand die voor koplampen te groot is om onverlichte objecten te beschijnen. Het is voor de bestuurder echter vervelend om iedere keer naar het lcd-scherm te kijken dat zich in de middenconsole bevindt. Daarom is het ook mogelijk het systeem in combinatie met Head Up Display te bestellen.

Lane-Keeping Assist
De geheel automatische stuurcorrectie van de Lexus LS 460 werkt met twee camera’s naast de binnenspiegel. Deze houden de witte strepen -al dan niet onderbroken- in de gaten. Gaat de auto over de streep, dan corrigeert hij zichzelf en stuurt terug naar het midden van de weg. Als het wit van de strepen bijna weg is, houdt het systeem het voor gezien. De bestuurder zal dus altijd alert moeten blijven. Een seconde voordat de wielen de witte streep raken, klinkt een waarschuwingssignaal. Direct daarna draait het stuur een tikje naar de goede kant. Slechts wanneer de automobilist het stuur stevig vastgeklemd houdt, stuurt de auto niet zelf terug. Lane-Keeping Assist werkt tussen de 45 en 170 kilometer per uur en is inactief als de bestuurder de richtingaanwijzers gebruikt, bijvoorbeeld bij het inhalen op de snelweg.

Lane Departure Warning System
Bij Citroën zal de automobilist zelf moeten sturen. Lane Departure Warning System is puur een waarschuwingssysteem dat halfslapende bestuurders wakker schudt. Wanneer de banden de rechter- of linkerstreep raken, begint het rechter- of linkerdeel van de autostoelzitting te trillen, precies op een plek waar de trillingen door het hele lichaam gaan. Effectief voor indommelende bestuurders. Bij gebruik van het knipperlicht -bijvoorbeeld bij een inhaalmanoeuvre op de snelweg- en onder de 80 kilometer per uur is het systeem inactief. In de praktijk blijkt het niet altijd te werken. Zeker na veelvuldig gebruik van het knipperlicht wil de waarschuwing wel eens achterwege blijven.

Pre-Safe
Pre-Safe van Mercedes Benz is een puur veiligheidssysteem. Twee sensoren achter de voorbumper scannen de weg op obstakels of voorliggers. Wanneer er een ongeluk gebeurt, remt de auto met maximaal 40 procent af. Tegelijkertijd hoort de bestuurder een geluidssignaal, sluiten automatisch alle ramen, worden de stoelen in de juiste positie gezet voor een optimale airbagwerking en spannen de gordels aan. Daarnaast zorgt de auto voor extra remkracht op het moment dat de bestuurder het rempedaal indrukt. De sensoren hebben een bereik van 30 en 150 meter en een meethoek van 80 graden.

„Elektronica soms beter dan de mens”
„Nederland staat nummer één op de lijst van veilige landen in Europa. Jaarlijks vallen er ’slechts’ 900 doden in het verkeer. Maar dat zijn er te veel. Daarom juich ik elke poging om de verkeersveiligheid te bevorderen toe.”

Prof. dr. ir. Bart van Arem, hoogleraar rijtaakondersteunende systemen aan de Universiteit Twente en werkzaam bij TNO, is positief over allerlei technische snufjes in auto’s. „We moeten de verkeersveiligheid in het oog houden. Nederland heeft de ambitie om daarin grote sprongen te maken. Deze ontwikkelingen zijn daar een goed voorbeeld van.”

Van Arem ziet de mens zowel als sterke en zwakke schakel in het verkeer. „Een automobilist kan snel op een nieuwe situatie reageren en alle omstandigheden meenemen in zijn beslissing op dat moment. Een computer kan dat niet. Maar een mens wordt moe, heeft emoties en heeft tijd nodig om te kunnen reageren. Daarom kunnen we sommige dingen beter aan elektronica overlaten.”

De hoogleraar denkt onder meer aan het overzien van onoverzichtelijke bochten, het overnemen van de besturing tijdens een file of het netjes in het midden blijven van de rijbaan. „Daarin is elektronica beter dan wij.”

Maken al deze makkelijke snufjes de automobilist niet laks, waardoor zijn alertheid afneemt?
„Uit experimenten in rijsimulators komen twee heel verschillende beelden naar voren. Er zijn mensen die inderdaad minder snel reageren als ze bijvoorbeeld met Active Cruise Control op een object op de weg afrijden. Maar er zijn ook mensen die juist sneller reageren, omdat ze in een eerder stadium aan de auto merken dat er gevaar dreigt. Je kunt deze discussie vergelijken met die over de autogordels, jaren geleden. Gordels zijn over het algemeen levensreddend, maar in een enkel geval was het beter geweest als het slachtoffer geen gordel gedragen had. Zo moet je deze discussie ook zien.”

Waar loopt dit op uit? Rijden we straks in auto’s die volledig door computers bestuurd worden?
„Er moet nog veel onderzoek plaatsvinden. De uitvindingen die nu op dure modellen zitten, moeten in de praktijk eerst bewijzen of ze daadwerkelijk bijdragen aan een betere verkeersveiligheid. Waar dit op uitloopt, weet ik eerlijk gezegd niet. Voorlopig zal de bestuurder zelf het heft in eigen hand houden.”

Vijf stappen naar duurzame mobiliteit
Meer dan op de vorige AutoRAI staat dit keer het milieu in de schijnwerpers op de autobeurs in Amsterdam. Alhoewel, het zogeheten ”ecoland” waar autofabrikanten zich van hun groenste kant laten zien, is nogal moeilijk te vinden en daardoor ook slecht bezocht. Daimler Chrysler presenteert er zijn vijfstappenplan om duurzame mobiliteit te realiseren. Tim Polak van Mercedes Benz legt uit.

Stap 1: Het optimaliseren van de verbrandingsmotor.
„Door onze benzine- en dieselmotoren steeds zuiniger en schoner te maken, kunnen we nu al stappen zetten om het milieu te ontzien. Voor diesels is ons Bluetecverhaal belangrijk: een combinatie van roetfilter, katalysator en toevoeging van de stof AdBlue in het verbrandingsproces. Ook nieuw is onze zuinige direct ingespoten CGI-benzinemotor.”

Stap 2: Conventionele brandstoffen verbeteren.
„Hetzelfde verhaal als bij stap 1. Wat we nu kunnen doen, moeten we doen. Diesel willen we zo zwavelarm mogelijk maken, terwijl benzine zo min mogelijk aromaten mag bevatten. We doen veel aan research om de huidige brandstoffen zo goed mogelijk aan te passen aan de nieuwste motortechnieken.”

Stap 3: Alternatieve brandstoffen.
„Daimler Chrysler levert in Nederland de Mercedes E 200 NGT. Dit staat voor Natural Gas Technology. Aardgas dus. Helaas zijn er nog te weinig aardgaspompen in Nederland. Hetzelfde geldt voor bio-ethanol. Ons concern heeft wereldwijd zo’n anderhalf miljoen auto’s verkocht die met E85 overweg kunnen, een mengsel van ethanol en benzine. Andere vormen van alternatieve brandstoffen zijn biodiesel en sundiesel. Dit laatste product wordt volledig gemaakt uit biomassa, zoals hout, graan en stro.”

Stap 4: Hybride voertuigen.
„Op dit moment biedt Mercedes nog geen hybride auto aan. Wel zijn we hard bezig met de ontwikkeling ervan, in samenwerking met General Motors en BMW. In 2005 lieten we twee studiemodellen zien: Direct Hybrid en Bluetec Hybrid. Beide zijn milde vormen van hybrideaandrijving: een elektromotor als ondersteuning voor benzine- of dieselmotoren. Voor de toekomst zien we vooral iets in het zogeheten Two-Mode-Systeem, waarbij de auto langdurig in staat is gebruik te maken van elektrische aandrijving.”

Stap 5: De brandstofceltechnologie
„Deze techniek stelt ons eindelijk in staat emissieloos auto te rijden. Onze brandstofceltechniek heeft een tweemaal zo hoog rendement als een normale benzinemotor. BMW heeft op dit moment de 7-serie op waterstof. BMW gebruikt een aangepaste verbrandingsmotor en zet daarmee waterstof in als brandstof. Wij zetten echter een brandstofcelmotor in, die efficiënter is en daarmee ook een grotere actieradius heeft. Door een chemische reactie in de cel ontstaat energie die we opslaan in accu’s, die op hun beurt de elektromotor aandrijven. Deze vorm biedt voor de toekomst de meeste kansen.”

Woning-Energie-Label.nlBV

Hartelijk welkom op onze website !

Blik in de toekomst!

INFORMATIEF !

HET LAATSTE NIEUWS OVER ENERGIELABELS!

Woning-Energie-Label.nl^BV